Vera rikthehet në Zvicër: deri në 28 gradë në fund të shtatorit

GlobalTalent24 Team

Vjeshta ka ardhur zyrtarisht, por vera në Zvicër ende nuk e ka thënë fjalën e fundit. Sipas parashikimit të SRF Meteo, nga e diela deri të mërkurën në Plateau-n zviceran priten temperatura maksimale ditore prej 26 deri lokalisht 28 gradë Celsius. Kjo është rreth dhjetë gradë më shumë se zakonisht për këtë periudhë të vitit.

Për banorët e Zvicrës kjo do të thotë disa ditë pothuajse verore në fund të shtatorit. Dielli dhe temperaturat e larta do të jenë një mundësi e mirë për të qëndruar jashtë, por pas kësaj pamjeje të këndshme të motit ekziston edhe ana tjetër e historisë: pjesë të mëdha të vendit prej muajsh po ndiejnë pasojat e thatësirës së theksuar dhe mungesës së reshjeve.

Parashikimi i motit në Zvicër: Deri në 28 gradë në fund të shtatorit

Sipas analizës meteorologjike të SRF Meteo të publikuar më 24 shtator, të dielën temperaturat në Plateau pritet të arrijnë rreth 26 gradë, ndërsa në fillim të javës pasuese lokalisht mund të arrihen edhe 28 gradë.

Për fundin e shtatorit këto janë vlera jashtëzakonisht të larta. SRF Meteo thotë se temperaturat do të jenë afërsisht dhjetë gradë mbi normalen klimatike.

Kjo, natyrisht, nuk do të thotë se e gjithë Zvicra do të ketë temperatura identike. Moti në Zvicër varet shumë nga lartësia mbidetare, pozicioni ndaj Alpeve, mjegulla, era dhe vranësirat lokale. Prandaj kushtet mund të ndryshojnë ndjeshëm nga një rajon në tjetrin.

Pse është përsëri kaq ngrohtë në Zvicër?

Pas këtij fundi jashtëzakonisht të ngrohtë të shtatorit qëndron një situatë e qëndrueshme atmosferike me presion të lartë.

Sipas SRF Meteo, rol të rëndësishëm luan edhe toka shumë e thatë. Kur toka ka mjaftueshëm lagështi, një pjesë e energjisë së Diellit përdoret për avullimin e ujit. Kur toka është e thatë, një pjesë më e madhe e energjisë ngroh drejtpërdrejt sipërfaqen dhe ajrin mbi të.

Prandaj kombinimi i motit me diell, presionit të lartë dhe tokës së thatë mund t’i rrisë edhe më shumë temperaturat ditore.

Netët, megjithatë, nuk duhet të jenë po aq të ngrohta. Qielli i kthjellët i lejon tokës të humbasë nxehtësinë më shpejt gjatë natës, ndaj ndryshimi mes temperaturave maksimale ditore dhe atyre të natës mund të jetë mjaft i theksuar.

Temperaturat në Zvicër në shtator dukshëm mbi mesataren

Fundi i ngrohtë i muajit nuk është një fenomen i izoluar. Shtatori 2026 deri tani ka qenë jashtëzakonisht me diell, i thatë dhe i ngrohtë.

SRF më 22 shtator, duke iu referuar të dhënave meteorologjike, raportoi se deri në atë moment muaji ishte rreth tre deri në pesë gradë më i ngrohtë se zakonisht. Në pjesë të mëdha të vendit kishte rënë vetëm rreth 10 deri në 20 për qind e sasisë së zakonshme të reshjeve të shtatorit.

Që në fillim të shtatorit u regjistrua një tjetër episod me temperatura jashtëzakonisht të larta, kur në disa pjesë të vendit priteshin vlera deri në 30 gradë.

Prandaj shtatori i këtij viti në Zvicër disa herë është dukur më shumë si vazhdim i verës sesa si fillimi i një vjeshte klasike.

Dallimet rajonale të motit në Zvicër

Kur flitet për motin në Zvicër, mesatarja kombëtare shpesh nuk e tregon gjithë historinë.

Alpet ndikojnë fuqishëm në klimën e vendit, ndaj temperatura, sasia e reshjeve dhe vranësirat mund të ndryshojnë ndjeshëm mes anës veriore dhe jugore të Alpeve, zonave më të larta malore dhe Plateau-së.

MeteoSwiss thotë se klima e Zvicrës përcaktohet fuqishëm nga Alpet dhe ndikimi i Atlantikut. Për shkak të relievit, në një hapësirë relativisht të vogël ekzistojnë dallime të mëdha rajonale klimatike.

Prandaj parashikimi prej 26 deri 28 gradësh duhet parë kryesisht në kontekstin e zonave më të ulëta dhe Plateau-së, jo si temperaturë që do të vlejë për çdo vend në Zvicër.

Pas motit me diell mbetet problemi serioz i thatësirës

Për ekskursione, shëtitje dhe aktivitete në natyrë, moti i ngrohtë mund të jetë shumë i këndshëm. Për natyrën, megjithatë, vazhdimi i periudhës së thatë nuk është po aq lajm i mirë.

Zyra Federale për Mjedisin, BAFU, në raportin e publikuar më 23 shtator thotë se thatësira e theksuar, veçanërisht në Plateau, vazhdon që nga pranvera e vitit 2026. Reshjet ishin dukshëm nën mesataren afatgjatë, ndërsa temperaturat shpesh ishin mbi vlerat e zakonshme sezonale.

Pasojat shihen në tokën e thatë, nivelet e ulëta të ujit, nivelin e ulët të ujërave nëntokësore dhe prurjen e zvogëluar të disa burimeve.

Shiu afatshkurtër mund ta ndryshojë shpejt gjendjen në shtresën sipërfaqësore të tokës ose në rrjedhat më të vogla ujore. Megjithatë, BAFU thekson se shtresave më të thella të tokës, ujërave nëntokësore dhe burimeve u duhet shumë më tepër kohë për t’u rikuperuar. Për një përmirësim më të qëndrueshëm nevojiten reshje më afatgjata dhe më të përhapura.

Gati 40 për qind e stacioneve matëse regjistruan minimume të reja

Përmasat e thatësirës shihen më së miri në të dhënat për lumenjtë zviceranë.

Sipas BAFU, nga 1 qershori deri në fund të gushtit 2026, gati 40 për qind e stacioneve matëse zvicerane regjistruan një prurje të re rekord të ulët për atë periudhë të vitit.

Situata ishte veçanërisht e theksuar në Plateau-n qendror dhe lindor, në zonat paraalpine dhe në Graubünden.

Në anën veriore të Alpeve, shumë lumenj vazhdojnë të kenë nivele të ulëta uji. BAFU thotë gjithashtu se reshjet dhe stuhitë e herëpashershme gjatë javëve të fundit nuk kanë qenë të mjaftueshme për një rikuperim të qëndrueshëm.

Temperaturat e larta prekën edhe lumenjtë zviceranë

Problemi nuk është vetëm sasia e ujit.

Gjatë verës 2026, temperatura e shumë lumenjve arriti vlera shumë të larta. BAFU thotë se nga fillimi i qershorit deri në fund të gushtit pothuajse 60 për qind e stacioneve të monitoruara regjistruan maksimume të reja të temperaturës së ujit për atë periudhë.

Në disa vende u thyen edhe rekordet e mëparshme. Aare pranë Bernës arriti 24,8 gradë më 14 korrik, ndërsa Reuss pranë Lucernit arriti 26,36 gradë më 27 qershor.

Temperaturat e larta të ujit mund të përbëjnë një ngarkesë shtesë për peshqit dhe organizmat e tjerë ujorë, veçanërisht kur kombinohen me prurje të ulëta.

Ndryshimet klimatike në Zvicër: Çfarë tregon trendi afatgjatë?

Një fundjavë e ngrohtë ose disa ditë me 28 gradë nuk janë, në vetvete, provë e ndryshimeve klimatike afatgjata. Moti dhe klima nuk janë e njëjta gjë.

Trendet klimatike vlerësohen në bazë të serive të gjata të matjeve. Pikërisht aty të dhënat zyrtare tregojnë panoramën më të gjerë.

BAFU thotë se skenarët klimatikë për Zvicrën tregojnë rritje të periudhave të nxehta dhe se episodet më të gjata të thatësirës, si pasojë e ngrohjes së klimës, pritet të bëhen më të shpeshta në të ardhmen.

Ndryshimet shihen edhe në ujëra. Sipas BAFU, temperatura e Rinit pranë Bazelit është rritur me më shumë se dy gradë Celsius që nga vitet 1960, ndërsa një trend i ngjashëm është vërejtur edhe në rrjedha të tjera ujore të Plateau-së.

Prandaj temperaturat aktuale prej 26 deri 28 gradësh në fund të shtatorit duhet të shihen si një ngjarje meteorologjike, ndërsa çështja e ndryshimeve klimatike vlerësohet në një periudhë shumë më të gjatë.

Fenomenet e motit në Zvicër po bëhen një temë gjithnjë e më e rëndësishme

Për shkak të pozitës gjeografike dhe Alpeve, Zvicra ka pasur gjithmonë dallime të mëdha rajonale dhe fenomene interesante të motit. Erërat föhn, mjegulla në Plateau, reshjet e dendura në anën jugore të Alpeve dhe ndryshimet e mëdha të temperaturës mes ultësirave dhe maleve janë pjesë e pamjes karakteristike të motit në vend.

Megjithatë, vitet e fundit nxehtësia ekstreme dhe thatësira e zgjatur po marrin gjithnjë e më shumë vëmendje nga shërbimet meteorologjike dhe mjedisore.

Vera e vitit 2026 ishte veçanërisht e dukshme për kombinimin e temperaturave të larta dhe mungesës së reshjeve. Prandaj disa ditë shtesë verore në fund të shtatorit vijnë në një kohë kur natyrës, veçanërisht në disa pjesë të Plateau-së, i nevojitet një periudhë më e gjatë reshjesh të qëndrueshme.

Çfarë mund të presim në ditët e ardhshme?

Parashikimi afatshkurtër i motit për Zvicrën sjell edhe disa ditë shumë të ngrohta.

Në Plateau, nga e diela deri të mërkurën priten rreth 26 gradë, ndërsa lokalisht janë të mundshme edhe 28 gradë. Për fundin e shtatorit, kjo do të thotë mot që do t’i ngjajë shumë më tepër verës sesa vjeshtës.

Megjithatë, parashikimi lokal mund të ndryshojë dhe temperatura do të varet nga rajoni dhe lartësia mbidetare. Për planifikimin e udhëtimeve, ekskursioneve ose aktiviteteve në natyrë rekomandohet të kontrollohet parashikimi më i fundit lokal menjëherë para nisjes.

Kështu Zvicra e mbyll shtatorin me një kontrast të pazakontë: në termometër pothuajse verë, në kalendar vjeshtë, ndërsa në tokë dhe rrjedhat ujore vazhdojnë të duken pasojat e një periudhe jashtëzakonisht të thatë.

Burimet

Informacionet në këtë artikull bazohen në të dhënat e disponueshme në momentin e publikimit. Parashikimet e motit mund të ndryshojnë. Për kushtet më të fundit lokale të motit, parashikimet dhe paralajmërimet e mundshme duhet të kontrollohen informacionet aktuale të shërbimeve meteorologjike kompetente.

Shënim për ilustrimet

Materialet vizuale të përdorura me këtë artikull mund të jenë gjeneruar me inteligjencë artificiale dhe shërbejnë vetëm për qëllime ilustruese. Ato nuk paraqesin fotografi autentike të ngjarjes konkrete meteorologjike, vendit apo momentit të përshkruar në tekst.